Duurzame economie = evenwicht markt en staat

Bijna elke consument keurt dierenleed af, maar het grootste aandeel ligt in de bio-industrie. Bij grote rampen worden op een avond miljoenen verzameld om slachtoffers een kans op herstel te bieden, maar we profiteren wel als het om de extreem lage lonen gaat. Kennelijk willen we een duurzame wereld maar lukt het de consument niet dat te realiseren. Nu groeit de markt voor biologische en fair tradeproducten gestaag maar staat nog steeds in geen verhouding tot wat we kennelijk willen. Waarom niet?

De (kritische) consument  wil consumeren -  meer dan strikt noodzakelijk- , is zuinig en vindt consumeren goed. Het stimuleert de economie, dat  zorgt weer voor werkgelegenheid waardoor nog meer mensen meer kunnen consumeren. Behoud van welvaart.

Het is best ingewikkeld om kritisch consument te zijn. Aanbieders van mobiele telefoons brengen het ene model na het andere op de markt om het winstpeil hoog te houden. Fijn dat de mobiel wordt geproduceerd in China. Daar zijn de lonen laag, wordt bij ziekte niet doorbetaald, sterker nog, eenmaal hersteld moet de productiemedewerker in zijn eigen tijd, tussen de giftige dampen, het achterstallige werk inhalen. De Chinees kan het zich niet veroorloven dit werk niet te doen en wij hebben tenminste voor weinig een nieuw apparaat. Dit voortraject van onze nieuwe aanwinst staat niet beschreven in de handleiding. Zelfs bij buitengewoon veel belangstelling is het ondoenlijk te achterhalen wat waar en onder welke omstandigheden gemaakt is. Voor de productie van een laptop bijvoorbeeld leveren gemiddeld 58 producenten onderdelen aan!

De kritische consument is niet vrij. Ook supermarkten profiteren van hun macht als distributeur. Zij bieden producten aan die constant zijn van kwaliteit en smaak en waarnaar veel vraag is. Uiteraard weer tegen een zo laag mogelijke prijs. Boeren in derdewereldlanden moeten leveren t.e.a.b. Lokale seizoensgroente? Vergeet het maar. Eten van een fatsoenlijk betaalde boer in Afrika? Ook niet. Hoe vrij is die markt? Is het een markt van vraag en aanbod of eigenlijk vooral een markt van aanbod?

Kennelijk heeft de consument de macht niet om de markt te veranderen. En daar gaat een econoom wel van uit. Een betere verhouding tussen sociale, ecologische en economische aspecten is nodig. Dit wordt tegengehouden door de vrije markt en deregulering. Marktevenwicht moet opnieuw gedefinieerd worden. Marktevenwicht moet niet langer het evenwicht zijn tussen vraag en aanbod maar evenwicht worden tussen markt en staat. Een staat die erop toeziet dat wordt gerealiseerd wat de burger moreel wil maar praktisch niet kan uitvoeren. Een overheid die werkelijk luistert naar burgers.

Dit kabinet zal gruwen bij het idee dat de staat zich met de markt moet gaan bemoeien. Economische verantwoordelijkheid schuift een liberaal liever naar een burger. Nou goed, bio en fair trade zijn best trendy. Lokaal consumeren is de allernieuwste trend. Die markt zit in de lift. Fruitboeren die de lokale en regionale supermarkten bevoorraden. Groente kopen bij de boer. Ja zelfs servies van klei uit eigen bodem wordt gemeld. Hoe trendy ook, het blijft gerommel in de marge. Totdat er een kabinet is dat wel verantwoordelijkheid neemt voor modernisering van de markt, moet er bij meer consumenten een knop om. Dus: door spullen van ver voor weinig te halen, draag jij bij aan hun armoede. Betaal een normale prijs en haal lokaal wat lokaal kan.

Eén gedachte over “Duurzame economie = evenwicht markt en staat”

  1. Hear Hear! Dat vind ik nu ook: regulering van de markt, zeker in de richting van verantwoord produceren, is noodzakelijk omdat de consument dat niet zal doen. De onzichtbare hand in de vrije markt is een illusie en consumenten zullen nooit massaal overstappen op betere producten i.p.v. goedkopere. In dat verband heb ik nog wel een artikeltje rondslingeren: kijk hier maar eens….

    Toch zijn er geluiden die juist de producent verantwoordelijk stellen. Ik denk aan Benjamin Barber, die in zijn boek “Consumed” en trouwens ook in “Jihad vs McWorld” stelt dat producenten de onzin zouden moeten laten varen – dus geen producten maken om alleen geld te verdienen – omdat er nog zo veel zinvolle zaken te produceren zijn.

    Staatsmacht zal inderdaad wel de enige werkzame drijfveer zijn, uiteindelijk. Jan Doorsnee denkt met zijn portemonnee en niet met zijn ecologische of politiek correcte petje op.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *