Waar bemoeit de overheid zich mee?

 Via Twitter volgde ik een korte discussie over de invloed die de overheid mag uitoefenen op een individu.  De klassieke tegenstelling liberalisme en socialisme.

Liberalisme gaat uit van de kracht van elk mens. Regels zijn alleen nodig om the survival of the fittest mogelijk te maken. ‘Fittest’ als ‘het best passend in de huidige situatie’. Laat iedereen zoveel mogelijk zijn talenten ontplooien en elk individu realiseert wat hij wil. Je leven laten mislukken is ook een recht.

Geen socialist zal tegen ontplooiing zijn zolang dat ontplooien niet ten koste gaat van anderen. Maar een socialist gaat verder. Die wil mensen helpen kansen te creëren om zo als maatschappij van ieders talenten te kunnen profiteren. Gelijke kansen voor iedereen, iedereen draagt bij en iedereen profiteert. Het staat dicht bij mijn idee van een ideale maatschappij. Ik denk dat er mensen zijn die niet zonder hulp tot bijdragen kunnen komen. Daar waar wat liberalen betreft de zorg van de overheid reikt tot de eerste twee treden in de piramide van Maslov, gaan socialisten verder. De overheid moet mensen helpen wat van hun leven te kunnen maken en sociale acceptatie is daarbij een belangrijke voorwaarde. Deelnemen aan de samenleving dus. Je leven laten mislukken is hier geen recht, het is eigenlijk zelfs egoïstisch. Je onthoudt de maatschappij jouw eigen talenten.

Verschillende onderwerpen waar de overheid zich inmengt passeerden het beeldscherm tijdens de twitterdiscussie. Linksom of rechtsom gaat het vaak over het laten slagen van iemands leven. Maar wat als iemand dat niet wil? Als iemand niet naar school wil en dom wil blijven, staat leerplicht voor de deur. Als iemand zonder positieve vooruitzichten ziek is en niet meer verder wil leven, steekt de overheid daar een stokje voor. Zelfs een draaideurcrimineel die het zat is crimineel te zijn en zijn leven geen positieve wending kan geven, wordt het in een gevangenis onmogelijk gemaakt een eind aan dat leven te maken. Hoever gaat het zelfbeschikkingsrecht van een individu eigenlijk?

Laat ik er één onderwerp uitpikken, het meest basale: leven of niet. En iemand die daar eens over heeft nagedacht. Als het werkelijk om leven en dood gaat, is Schopenhauer daar helder in. Onomwonden als over elk onderwerp pleit hij voor het recht op zelfmoord. In Wat beschaving heet wordt een hoofdstuk aan dit onderwerp gewijd. Schopenhauer stelt dat nergens in de bijbel zelfmoord wordt verboden of zelfs afgekeurd. Iemand heeft naar zijn zeggen het onbetwistbaar recht over zijn eigen persoon en leven. Hij citeert: “god kan ook niet alles, al zou hij willen, hij kan niet de dood over zichzelf afroepen. Een voorrecht dat hij mensen wel heeft geschonken.” Hij concludeert dat als de bijbel zich niet over zelfmoord uitlaat en de geestelijkheid er wel zo heftig op reageert, dit misschien ingegeven is door de boodschap die uitgaat van het vrijwillig opgeven van het leven. De boodschap dat het leven misschien helemaal niet zo goed is als de kerk beweert. Niet echt een compliment voor degene die door de kerk als maker van alles wordt aangewezen! Een boodschap die door mensen is bedacht. De vraag is of iedereen zich erdoor geholpen voelt.  

Terug naar de rol van de overheid. Christelijke en linkse partijen mengen zich meer dan hoogst noodzakelijk in het leven van individuen. Van linkse partijen vind ik dat goed, van christelijke wil ik dat absoluut niet! Ik ben er helemaal voor mensen te helpen het beste uit zichzelf te halen. We hebben ieders inbreng en talent nodig. Ik ben er ook voor iemand tegen zichzelf te beschermen. Enige dwang om bijvoorbeeld naar school te gaan is goed. Niet iedereen kan op elk moment in zijn eentje verstandige keuzes maken. En ook onverstandige keuzes zijn soms definitief. Inmenging door anderen, waaronder de overheid, kan ieder individu en dus uiteindelijk de hele samenleving ten goede komen. Maar het is goed je af en toe de vraag te stellen hoever dat mag gaan.

Eén gedachte over “Waar bemoeit de overheid zich mee?”

  1. Christelijke en links partijen mengen zich….enzovoort. Ik vind dat goed. Dit stuk heb ik niet duidelijk geformuleerd merk ik. De eerste zin is een constatering. Van linkse partijen vind ik dat goed. Zorgen voor elkaar en gelijke kansen creëren is goed. Inmenging van christelijke partijen vind ik vreselijk al mengen die zich ook in ons leven. Ik vind het vreselijk omdat ik geloven volslagen onzin vind. Het is een individuele zaak die mijn leven niet moet beinvloeden. Juist met gelovige partijen in een parlement doet het dat wel. Die beinvloeding, die er veel te veel is vind ik verschrikkelijk. Zoals ik erboven aangeef, is dit door mensen verzonnen. Geloof in sprookjes maar beinvloed niet andermans leven daarmee.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *