12-12-12

121212

Reeksen en ritmes zijn leuk! En nuttig. Door ritmes te ontdekken – rondstrooien van wat zaad en later zien dat er wat uit de grond komt – hebben we te eten. Door seizoensritme te ontdekken, strooien we het ook nog op het handigste moment.

En zo zijn er wel meer ritmes ontdekt die voor de voortplanting buitengewoon nuttig bleken. Wij thuis snappen dit met als gevolg drie dochters. De oudste werd op de tweede geboren om vijf over één. De derde om kwart over één op de 22ste. En de middelste? Juist. De reeks is nu op, dat is duidelijk.

Ritme volgens wikipedia: een specifieke beweging in de tijd door middel van accenten, die meestal een zeker patroon of regelmaat vertonen. Dat is comfortabeler dan bij voortduren op cruciale punten door verrassingen overvallen te worden, als je eenmaal groot genoeg bent om de risico’s daarvan in te schatten tenminste. Rust, ritme en regelmaat.

In voorspelbaarheid zit een risico. Maatschappelijke voorspelbaarheid kan het leven saai maken. Of erg onaangenaam. En vooral over dat laatste maakte Adorno zich zorgen. In een planeconomie weet je precies wat het aanbod is maar dus ook wat je nooit zult krijgen. Iedereen hetzelfde. Het resultaat is gelijk bij een vrije markt waarin wordt aangeboden wat de grote massa wil. Sterker nog, die vraag wordt gecreëerd. Niks vrij, niks individu, niks kritisch.

Ritme is een typisch begrip uit de muziek.  Adorno zag de cultuurindustrie als een machinerie die erop gericht is om het individu in het gelid te houden en de gelijkvormigheid te bevorderen. De cultuurindustrie maakt mensen passief en gewillig, aldus Adorno. Zijn grote voorkeur ging uit naar componisten – bijvoorbeeld van de Tweede Weense School – die zoveel mogelijk systematiek uit hun stukken lieten. Schönberg waardeert hij als grondlegger van atonale en dissonante muziek.

Goed, het gaat misschien ver dat een simpel deuntje tot gevolg heeft dat ik mijn gevoel voor maatschappelijke verantwoordelijkheid totaal verlies. Maar we kunnen wel concluderen dat een mens, en dier, voor zijn overleving baat heeft bij reeksen, ritme, regelmaat en vastigheid. Voor het overige maakt onvoorspelbaarheid het leven leuk.

Lieve Elissa, gefeliciteerd met je achtste verjaardag vandaag!

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *