Meritocratie voor en tegen

Studium Generale van de Universiteit van Utrecht is mij eerder opgevallen door uitstekende lezingen die via internet live of achteraf te volgen zijn. In het voorjaar presenteerde zij een serie lezingen, Underground, over de jaren ’60, ‘70 en ’80 waarin maatschappelijke fenomenen van elk specifiek decennium aan de orde komen. Echt een aanrader als je wilt weten welke blijvende veranderingen die tijd heeft gebracht en waarom die tijdgeest er toen naar was en nu niet meer.

Mensen voelen zich om allerlei redenen nu minder maatschappelijk verantwoordelijk dan toen. Zie de opkomst bij verkiezingen. En zie de ‘kloof’ die er niet zou moeten zijn. Nou, ik denk het juist wel. Veel mensen nemen de moeite niet om zich goed te informeren of zijn niet in staat de gevolgen van grote keuzes te overzien. Alles laten regelen door anderen is makkelijk en de resultaten over het algemeen best goed. En dat mag. Dat is het principe van een representatieve democratie. De mensen die het wel kunnen, nemen de verantwoordelijkheid. En krijgen vervolgens een hoop simpel gezeik over zich heen van degenen die het niet snappen.

Het pleit er voor alleen mensen die het snappen, stemrecht te geven. Over een meritocratie zegt Achterhuis, Denker des Vaderlands: “Degenen die op verschillende terreinen uitblinken, komen maatschappelijk boven drijven. Zij worden bewonderd, krijgen macht, prestige en gezag.” Evelien Tonkens, bijzonder hoogleraar Actief Burgerschap: “Vroeger hadden mensen goede redenen om te denken dat hun lage positie te wijten was aan de omstandigheden. Wie in een meritocratie slecht presteert, heeft dat aan zichzelf te wijten. Zo ontstaat een nieuwe onderlaag die vol wrok zit vanwege hun geschonden zelfrespect.”

Zij gaan met elkaar in debat. Aanstaande maandagavond 17 december van 20.00 – 21.30 uur bij Studium Generale in Utrecht. Het debat is hier live te volgen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *