De industrie bepaalt

aquadvantageMet genetisch gemanipuleerd eten zijn tot nog toe geen goede resultaten geboekt. Zaadmonopolie maakt boeren afhankelijk, gif doodt mensen en traditionele gewassen. Er is over niet al te lange tijd te weinig vlees voor iedereen en het is niet heel vreemd om de oplossing in de techniek te zoeken. Nemen we alle risico’s op de koop toe?

In de VS wacht AquaBounty, een biotechnologisch bedrijf, al 17 jaar op een vergunning om een genetisch gemanipuleerde zalm als allereerste dier aan de voedselketen toe te mogen voegen. Na veelvuldig uitstel hoopt het bedrijf in april eindelijk de goedkeuring te krijgen. Een zalm bereikt normaliter in drie jaar zijn volwassen gewicht, de genetisch gemanipuleerde zalm groeit het hele jaar door en is in de helft van de tijd op maximale grootte. Kan het kwaad? Men zegt van niet.

GMO tot nu toe

In GMO gewassen (genetically modified organism) is zaadleverancier Monsanto bijna monopolist. Dit bedrijf levert vooral gemanipuleerd zaad en Roundup. Eerder was Monsanto succesvol met Agent Orange, het ontbladeringsmiddel waarmee in Vietnam veel mensen de dood in zijn gejaagd door kanker als neveneffect. Roundup doodt alles dat ermee bespoten wordt, behalve planten die door genetische manipulatie resistent zijn gemaakt (Roundup Ready). In de zeer grondige documentaire De wereld volgens Monsanto tonen een paar voorbeelden van genetisch gemodificeerde gewassen zonder omhaal aan dat de wetenschap zich in het verleden flink heeft vergist in de risico’s. Ik pik er hier drie uit.

Soja in Brazilië

In 2007 is in Brazilië 40 miljoen hectare RR soja gezaaid. Het hele gebied is nu een monocultuur van soja. Er groeit niets meer waarvan het dorp zelf leeft. Eén keer sproeien met Roundup doodt alle gewassen behalve de transgene soja. Maar het middel waait uit en doodt ook alles in de groentetuin waar de boer en zijn omgeving uit moet eten. Het sloopt de huid van de mensen die dagelijks op het veld werken. Honger en ziekte bij de plaatselijke bevolking zijn het gevolg.

Katoen uit India

De door Monsanto gemanipuleerde katoenplant blijkt erg gevoelig en niet bestand tegen lokale ziektes. De wisselwerking tussen traditioneel katoen en GMO-katoen levert kwetsbare planten op. De planten hebben daarom veel bestrijdingsmiddelen en mest nodig, veel meer dan was verteld bij ingebruikname. De oogst van genetisch gemanipuleerde planten blijkt na jaren ervaring lager dan van traditionele planten. Door kruising met traditionele gewassen, daalt de hele oogst. Behalve de boer, legt ook de plant zelf vaak het loodje.

Waarom stapt de katoenboer over op transgeen zaad? Er is niets anders op de markt dan GMO-zaad. Transgeen zaad is vier keer duurder. Boeren sluiten leningen af bij Monsanto en worden op die manier afhankelijk van dit bedrijf. Zaden bewaren van gepatenteerde planten uit de vorige oogst mag niet. Elke zaaironde nieuw duur zaad. Een mislukte oogst is catastrofaal. Menig boer beëindigt zijn leven met het drinken van een fles bestrijdingsmiddel.

In een andere documentaire Our daily bread zien we een katoenboer het gif van zijn blote armen afwassen. De voorgeschreven maatregelen voor gebruik kan hij niet lezen. Het prikt wat, het voelt onprettig en hij krijgt het niet meer goed van zijn huid af. “Dat is hij wel een nadeel”, aldus deze ongeletterde boer. Dat hij zijn longen nooit meer schoon krijgt en daardoor niet ouder zal worden dan een jaar of 40, wil hij waarschijnlijk niet zien.

Contaminatie in mais

Tot slot de mais in Mexico. Eeuwenlang verbouwt Mexico prima mais uit eigen zaad. Zelfs dat blijkt na controle vervuild te zijn met transgeen zaad. Gewassen gaan bloeien, ook de GMO, en de wind en de bijen doen de rest. Wat het resultaat en de risico’s van die kruisingen zijn, is onbekend. Het probleem is dat transgeen zaad wel mest en bestrijdingsmiddel nodig heeft, in tegenstelling tot het traditionele zaad. De boeren worden op deze manier gedwongen deze middelen voor hun gewas aan te schaffen, met ook hier dezelfde gevolgen als bij de soja in Brazilië.

Roundup laat een residu achter in de gewassen. Het binnenkrijgen van die resten, hoe klein ook, heeft bij ratten tot ongezonde schade aan organen geleid. De voor dit Franse onderzoek gebruikte mais is toelaten op de Europese voedselmarkt.

Lobby

De lobby vanuit Monsanto naar de politiek in de VS is enorm: veel medewerkers en wetenschappers van voedselautoriteiten komen later in dienst bij Monsanto en andersom. Zeventig procent van alle gewassen uit de VS is GMO maar de consument kan niet kiezen: het is in de VS zelfs verboden om GMO op het etiket te vermelden. De producten zijn immers toegelaten en een dergelijke waarschuwing zou bedrijven belemmeren winst te maken. So much for onafhankelijke wetenschappelijke adviesorganen als de F.D.A..

Vis

En nu ligt er dus een aanvraag voor het eerste genetisch gemanipuleerd beest: de zalm. “But scientists, including the F.D.A. experts, have concluded that the fish is just as safe to eat as conventional salmon and that, raised in isolated tanks, it poses little risk to wild populations”, laat Emily Anthes in de New York Times weten. In het (door mij) schuingedrukte zit de crux. Ter vergelijk. Niet genetisch gemanipuleerd maar wel enorm in opmars is de Pangasius. Een goedkope vis die vooral in Vietnam wordt gekweekt. Ook hier doet het probleem zich voor van gekweekte panga’s vol antibiotica en groeimiddelen die ontsnappen en zich kruisen met wilde vissen. Een sterke verzwakking van de vispopulatie is het gevolg; de gevolgen voor onze gezondheid na het eten van dat nageslacht, zijn onbekend. Ook dit zou helemaal veilig zijn. Die nieuwe GMO-zalm vormt dus ook gewoon een risico.

De markt leidt

Regelgeving rond GMO wordt door de markt geleid en dat is slecht. Dat risico mag je met voedsel niet nemen. Met mais, katoen, en andere roundupready gewassen ging het erg mis. Waren die landen ook maar zo voorzichtig geweest. Voor deze ene keer hoop ik dat tegen wetenschappers en industrie in, de VS conservatief vasthoudt aan haar angst voor het nieuwe. We hebben nu gezien hoe sterk de lobby is.

 

 

Eén gedachte over “De industrie bepaalt”

  1. Goed gesteld allemaal, alleen heb ik tegen één opmerking bezwaar, en dat is dat “De Wetenschap zich in het verleden flink heeft vergist in de risico’s”. Ik denk dat er genoeg wetenschappers zijn die het bovenstaande net zo min zien zitten als jij in je stuk laat blijken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *