Strijd

Mein_KampfNiet veel naar het Nederlands vertaalde boeken zijn alleen bekend onder hun originele titel. Als het boek wordt vertaald, dan gebeurt dat doorgaans ook met de titel. De meeste boeken mogen ook uitgegeven worden, maar ook dat geldt niet voor dit boek. Mijn Strijd.

Federatief Joods Nederland heeft aangifte gedaan tegen een antiquair die Mein Kampf aanbood. Waar Federatief Joods Nederland voor staat en wie zij vertegenwoordigt, etaleert zij zelf niet sterk op internet, er wordt vooral over geschreven. Dat het een antiquair betreft die zegt dat het bij zijn assortiment past, maakt voor mij niet uit. Boeken moeten vrij verkrijgbaar zijn, punt uit. Tot zover de twee partijen die dezer dagen de aanleiding zijn voor wat uitzoekwerk.

Auteursrechten

Sinds 1974 is het verkopen van Mein Kampf in Nederland verboden. De regel die dat bepaalt zou ik graag zien trouwens[1]. Wetten die in dit verband van belang zijn, zijn de Grondwet en de Auteurswet.

Van de Grondwet  gaat artikel 7 over vrijheid van drukpers. Lid 1: ‘Niemand heeft voorafgaand verlof nodig om door de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.’ Dit artikel is een typisch klassiek grondrecht, die als doel hebben burgers te beschermen tegen overheidsinmenging. Dit is ook meteen de reden waarom in de tijd dat voor het oprichten van een bedrijf een middenstandsdiploma vereist was, de hele grafische sector daarvan was vrijgesteld. Niets mocht die drukpersvrijheid belemmeren. In het huidige tijdperk waarin we heel veel van de Tweede Wereldoorlog (kunnen) weten, schat de wetgever ons dommer in dan ooit en wil ons, ondanks grondwettelijke bescherming, een stuk geschiedenis blijven onthouden.

De manier waarop Nederland dat doet biedt de uitkomst. De Staat claimt sinds 1974 de auteursrechten en verbiedt sindsdien reproductie en verspreiding. Auteursrechten, mits ontstaan bij een natuurlijk persoon – en je kunt veel van Hitler zeggen maar dat was hij toch wel – verlopen 70 jaar na de dood van de maker. En om precies te zijn, geteld vanaf de eerste januari volgend op diens verscheiden. In het geval Hitler kunnen we vaststellen dat met ingang van 1 januari 2016 Mein Kampf tot het publieke domein behoort. Dat betekent dat de originele uitgave zonder meer gereproduceerd en verspreid mag worden.

Antisemitisme

In landen waar het boek al lang vrij verhandelbaar is, is het bij tijd en wijle waanzinnig populair. In Turkije was het in 2005 een bestseller en in enkele andere islamitische landen stijgt de populariteit van dit boek evenredig aan de toename van het antisemitisme.

Duitsland en Israël lijken elkaar te vinden in hun zoektocht om verspreiding van het boek tegen te gaan. Om alles voor te zijn, werkt Duitsland aan een wetenschappelijke en becommentarieerde heruitgave die in 2015 klaar moet zijn. Voor Nederland wordt ditzelfde overwogen. Al in 1997 liet de Staat weten verspreiding van een wetenschappelijke heruitgave niet strafbaar te stellen. Verspreiding tegenhouden onder het mom van haatzaaien lijkt het in geen een land te gaan winnen van de vrijheid van drukpers.

Er is veel te doen over dat boek en ik zou het beperking van de onsmakelijkste soort vinden als deze antiquair werkelijk strafrechtelijk vervolgd en vooral gestraft wordt. Als er al antisemitisme is, wordt dat niet erger door dit boek, hooguit zichtbaarder door stijgende verkoopcijfers. Met volstrekt legale digitale downloads en printjes onderscheidt zo’n groep zich toch lang niet zo indrukwekkend. Er is geen enkele goede reden meer over die het tegenwerken van een van de belangrijkste grondwetartikelen legitimeert.

 


[1] De Nederlandse Staat beroept zich hiervoor op de Auteurswet en claimt auteursrechten op de uitgave in Nederland te hebben. Het zou aardig zijn als iemand kon aanvullen waar die claim op berust.

Eén gedachte over “Strijd”

  1. Hmm, ik vind ook dat het boek gewoon vrij moet zijn. Er is wel ergere bagger op de markt en het is toch nauwelijks leesbaar. Dus op zich zal het weinig schade kunnen veroorzaken. Ik raad de Engelse vertaling aan, omdat deze het onbeholpen geschrijf van Hitler en Hess redelijk elimineert….

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *