Natuur en mens, moeilijk evenwicht

Op een boerenbedrijf dat afhankelijk is van de grillen van de natuur zie je de prijs van onze veel te grote ondoordachte consumptie.

Hitte en droogte zijn een groeiend probleem voor de biologische boer in Noord-Italië, op wiens terrein we een aantal nachten verblijven. Het regent in de zomer weinig en de hitte uit Afrika komt steeds noordelijker. “Er zijn de afgelopen jaren steeds drie hittegolven, een in juni, een in juli en de laatste is nu”, vertelt de boer als hij begint over de hoge temperatuur van het moment. Water komt uit het dorp door een pijp van anderhalve kilometer en ook daar is er weinig, wat het zwaar maakt voor boeren met een actief bedrijf. “De Alpen hielden de hitte lange tijd uit de rest van Europa maar dat lijkt verleden tijd. Centraal Europa krijgt er nu ook mee te maken.”

Ik waardeer dat altijd wel, een boerenbedrijf waar je gewoon met je neus op de feiten wordt gedrukt dat ons voortbestaan volledig van de natuur afhankelijk is – tenzij je ons eten helemaal uit het laboratorium wil laten komen. Eten produceren kost een hoop werk en zorg. Ook schoon water komt niet onbegrensd uit de kraan en wasmachinegebruik is daar bij voorkeur overdag, want dan komt de stroom van de zonnepanelen. Thuis realiseer ik mij die begrenzingen veel minder.

 

Op die bergtop, licht begroeid met droog gras en wat lage struiken en boompjes, 40 graden overdag en een lekker briesje, genoten we ‘s nachts van de geluiden. Onbekende vogelgeluiden, geluiden van de ezels en een enkele koe, geluid van iets wat doet vermoeden dat het om een klein zoogdier gaat maar bovenal de jakhalzen in het gebied. “Ik heb ze zien komen”, vertelt de boer, “een jaar of 20 geleden. Tijdens de oorlog in Kroatië trokken ze noordelijk en kwamen ook hier. Het zijn twee families, aan weerskanten van het terrein. ‘s Nachts roepen ze elkaar. Ik moet de schapen ‘s avonds binnen zetten maar de koeien en ezels blijven buiten. Ze drinken bij de drinkplaats voor mijn dieren en eten wat wilde beesten. Zwijnen bijvoorbeeld. Ik zie daar soms de resten van in de ochtend. Het is goed, zo is de natuur. Mijn dieren leven samen met de wilde dieren. Dat kan, dat is mooi.”

Het lukt die dieren wel. Heel veel meer dan lekker eten, enig comfort en rust heeft een mens eigenlijk niet nodig. Ik niet in elk geval, in zo’n heerlijke omgeving. Toch zijn wij volgens mij de enige soort die bar slecht combineert met natuurlijk evenwicht.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *